زمینه و هدف: ادبیات عامه در هر فرهنگی بازتابی از آرمانها و اضطرابهای جامعه است. این پژوهش به بررسی بازنمایی هویت و کنشگری زنان در دو اثر شاخص ادبیات عامه، «ابومسلم نامه» (ایران) و «رابین هود» (انگلستان)، میپردازد. هدف اصلی، واکاوی تفاوتهای نقش آفرینی زنان در این دو اثر است. روشها: روش این پژوهش مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی است. جامعه آماری تحقیق، کتاب رابین هود نوشته هنری گیلبرت و ابومسلم نامه تصحیح حسین اسماعیلی است. یافته ها: زنان ابومسلم نامه، عیّارهایی تمام عیارند و در میدان جنگ تن به تن، شبروی و جاسوسی توانمندند. هر چند آنان در نقشهای معشوق، دختر، خواهر و مادر دیده میشوند؛ اما همزمان میتوانند نقشهای سرباز، جاسوس و فرماندۀ جنگی را هم به خوبی ایفا کنند. این در حالیست که زنان رابین هود تنها در دو نقش زیبارویان نیازمندِ کمک و پیرزن حیله گر دیده میشوند. زنان ابومسلم نامه، همواره نقش یاری رسان را ایفا میکنند و این امر هم در میدان نبرد و هم در عیّاری دیده میشود و نقشی محوری در پیشبرد روایت ایفا میکنند. در حالی که زنان رابین هود، همواره یاری خواه هستند و نقش یاری رسانی آنها به پرستاری محدود شده است و عمدتاً در جایگاه معشوق، قربانی یا شخصیتهای حاشیه ای تصویر شده اند. نتیجه گیری: این تفاوت را میتوان بازتابی از بافت مذهبی (تأثیر گفتمان شیعی) در ابومسلم نامه و ساختار فئودالی-مردسالارانه در رابین هود دانست. این مطالعه نشان میدهد ادبیات عامه نه تنها آیینۀ واقعیتهای اجتماعی، بلکه ابزاری برای بازسازی هویت زن در بستر تاریخی است.